Can't see Telugu? Learn here. More Questions? Ask here.

తొలి వేలుపు

Life/telugu, Religion/personality/telugu Carani Narayana Rao
తొండమును ఏకదంతమును తోరపు బొజ్జయు వామహస్తమున్‌ మెండుగమ్రోయు గజ్జెలును మెల్లని చూపులు... దగ్గరికి వచ్చేసరికి శిష్యుడు ఆగిపోయాడు. పద్యం మరిచిపోయాడనుకుని '...మందహాసమున్‌...' అంటూ గురువు అందించబోతే, శిష్యుడు పట్టించుకోలేదు. 'అయ్యా వినాయకుడిది ఏనుగు తల... ఆపైన ఏకదంతుడు! మందహాసం ఎలా సాధ్యం?' అని అడిగాడు. వినాయకుడి పేరుచెబితే చాలామందికి హాస్యం తోస్తుంది. పత్రికల తీరులోనూ ఈ ధోరణి కనపడుతుంది. వినాయక చవితి
పూర్తిగా చదవండి

ఇంటిపోరు

Life/telugu Carani Narayana Rao
చెప్పులోని రాయి చెవిలోన జోరీగ... కంటిలోని నలుసు కాలి ముల్లు... ఇంటిలోని పోరు ఇంతింతకాదయా... అన్నాడు యోగి వేమన. గృహహింస అనేది స్త్రీలకే పరిమితం కాదని, లోకంలో భార్యాబాధితులూ ఎక్కువేనని గ్రహించిన విజ్ఞుడాయన. ఎటొచ్చీ పురుషులు అంతగా బయటపడరు. ఈ విషయంలో లోకం తీరూ చిత్రమైనదే! భర్త హింసిస్తున్నాడంటే 'అయ్యోపాపం' అంటూ సానుభూతి చూపిస్తుంది గాని, భార్య కొడుతోందంటే మాత్రం లోకానికి అది వినోదం. గజని చిత్రంలో
పూర్తిగా చదవండి

అందం చూడవయా…

Life/telugu Carani Narayana Rao
ఇప్పుడంటే చంద్రుడి అసలు స్వరూపం తెలిసిపోయి కాస్త వెనక్కు తగ్గారుగాని, పూర్వకాలంలో అందం ప్రసక్తి వచ్చేసరికి కవులంతా చంద్రుడితో పోలిక తెచ్చేవారు. పసిపిల్లవాడైతే 'చందురుని మించు అందమొలికించు బుజ్జిపాపాయి'. అదే ప్రియురాలు అయితే 'చెలి నగుమోమే చంద్రబింబమై పగలే వెన్నెల కాయగా...' అన్న ధోరణిలో పొగడ్తలు, 'ఇందువదన కుందరదన...' అంటూ ప్రణయగీతాలు! అందమైన స్త్రీ ముఖానికి పోలిక విషయంలో చంద్రుడి తరవాతి స్థానం
పూర్తిగా చదవండి

ఆచార్యదేవోభవ!

Life/telugu Carani Narayana Rao
నేడు ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం- కర్లపాలెం హనుమంతరావు'గురువూ, దేవుడూ ఒకేసారి కనిపిస్తే ముందు నేను గురువుకే నమస్కారం చేస్తాను. దేవుడిని నాకు ముందు చూపించినవాడు గురువే కదా!' అంటాడు షిర్డీ సాయిబాబా. యుద్ధరంగం మధ్య విషాదయోగంలోపడ్డ అర్జునుడికి 'సుఖదుఃఖే సమైకృత్వా' అంటూ గీతోపదేశం చేసిన శ్రీకృష్ణుడిని మనం 'జగద్గురువు'గా భావిస్తాం. అద్వైతబోధ చేసిన ఆదిశంకరులు మరో జగద్గురువు.రాయికి రూపం ఇచ్చేవాడు శిల్పి.
పూర్తిగా చదవండి

దణ్నం దశగుణం భవేత్‌!

Life/telugu Carani Narayana Rao
- కర్లపాలెం హనుమంతరావు'గుడ్‌ మార్నింగ్‌ ఇండియా!' అంటుంది పొద్దున్నే ఎఫ్‌ఎమ్‌ రేడియో. 'వందేమాతరం' అని పాడుతుంది అంతకు ముందుగానే ఆకాశవాణి. ఏ పనినైనా 'ఓనమశ్శివాయ!' అంటూ ప్రారంభించడం మన సనాతనాచారం. సంధ్యావందనం చేయనిదే దినచర్య ఆరంభించేవాళ్ళు కాదు మన పూర్వీకులు! 'వన్దేమన్దారు మన్దారమన్దిరానన్దకన్దలమ్‌' అంటూ ఆది శంకరులు కనకధారాస్తవం ఆలపించగానే కనకవర్షం కురిసిందని ఓ గాథ. సరస్వతీ నమస్తుభ్యమ్‌ అన్నా,
పూర్తిగా చదవండి

వూహలు గుసగుసలాడె…

Life/telugu Carani Narayana Rao
ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ కథల్లో రాధాగోపాలం ఓ ముచ్చటైన జంట. అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా గోపాలం ప్రణయ కలహానికి పథకం వేస్తుంటాడు. ఓనాడు ఇలాగే తీరిగ్గా కూర్చుని- పూర్వాశ్రమంలో ప్రేమికుడిగా ఉండే రోజుల్లో రాధ మనసును ఆకట్టుకోవడంకోసం తాను పడిన పాట్లు, పెట్టిన రకరకాల ఖర్చులు పద్దురాసి, రాధమ్మ ఆ రకంగా తనకు పెద్దమొత్తం బాకీపడిన వైనాన్ని వివరించబోయాడు. రాధమ్మ తక్కువతిందా! ఓవైపు కూరలు తరుగుతూనే- ముచికలతో గచ్చుమీద
పూర్తిగా చదవండి

మట్టిని నమ్మితే…

Life/telugu Carani Narayana Rao
మనిషి ఆయుర్దాయాన్ని సంవత్సరాల్లో లెక్కించడం మన పద్ధతి కాదు. ఎన్ని పున్నములు చూశాడన్నదే మనకులెక్క! నెలకొక పౌర్ణమి చొప్పున మనిషి వేయి పున్నములు చూసి ఉంటే- దాన్ని సంపూర్ణ ఆయుర్దాయంగా భావిస్తారు. అందుకు గుర్తుగా మనవాళ్లు 'సహస్ర చంద్రదర్శనోత్సవం' వేడుకగా చేస్తారు. వృద్ధాప్యాన్ని జీవితపు చరమదశ అనీ, పడమటి సంధ్య అనీ, వృద్ధులను పండుటాకులనీ వ్యవహరించడం జనసామాన్యంలో పరిపాటి. 'పండుటాకులము మిగిలితిమి,
పూర్తిగా చదవండి

విషాద గీతిక

Life/ children / telugu, Life/telugu Carani Narayana Rao
'కన్ను తెరిస్తే ఉయ్యాల, కన్ను మూస్తే మొయ్యాల'అన్నారు జాలాది. ఆ రెండింటికీ నడుమ మనిషి జీవితంలో ఏవేవో మలుపులు, ఎత్తులూ-పల్లాలు, సన్మానాలూ-అవమానాలు, గౌరవాలూ-తిరస్కారాలు. ఒక్క గాయం జీవితపర్యంతం బాధిస్తుంది. ఒక్క ప్రశ్న ఆమరణాంతం వేధిస్తుంది. ఒక్క అవమానం గుండెను చిరకాలం దొలుస్తుంది. సుఖమయ జీవితాలన్నీ ఒకే కోవకు చెందినవి. దుఃఖపూరితమైన బతుకుల్లోనే లెక్కలేనన్ని వైవిధ్యాలు. మార్లిన్‌ మన్రో నుంచి మైకేల్‌
పూర్తిగా చదవండి

ఆధునిక స్వయంవరం

Life/telugu Carani Narayana Rao
ఒక నిండు సభ... దానిలో బారులుతీరి విలాసంగా కూర్చున్న రాకుమారులు... వరమాల చేతపట్టి మేలిముసుగు ధరించి మందగమనంతో కదలివచ్చే అందాల రాకుమార్తె... తన మనసు గెలిచినవాడి మెడలో ఆమె దండ వేయడం... ఫెళ్లున పెళ్లి జరిగి ఆ జంట ఒకటికావడం- ఇదీ, స్వయంవరం అనేసరికి మన మనసులో తోచే దృశ్యమాలిక. ఇందుమతీదేవి స్వయంవరాన్ని కాళిదాసు ఇదే తరహాలో వర్ణించాడు. ఆమెను 'కదలుతున్న దీపశిఖ'తో సొగసుగా పోల్చి చెప్పిన శ్లోకాన్ని రఘువంశమ్‌
పూర్తిగా చదవండి

రాగంతో రోగ నివారణ

Life/telugu Carani Narayana Rao
కులపతి ఎక్కిరాల కృష్ణమాచార్య తమ 'రుతుగానం'లో శరదృతువును వర్ణిస్తూ- 'తెల్లచీర గట్టి తెలివెల్గులన్‌గల్గి సితకుముదము దాల్చు రుతులతాంగి దైవతమును పాడె...' అన్నారు. రుతువనేది కాలానికి సంబంధించినది. తెలుపు- వర్ణాలకు చెందినది. దైవతం- సంగీతశాస్త్ర పారిభాషిక పదం. సప్తస్వరాల్లో దైవతాన్ని 'ద' అనే స్వరస్థానంగా సంకేతిస్తారు. మామూలు దృష్టికి ఇవి ఒకదానికొకటి పొంతన లేనివిగా, పరస్పర విరుద్ధాలుగా తోస్తాయి.
పూర్తిగా చదవండి

అమృతం విషతుల్యమా?

Life/telugu Carani Narayana Rao
'తలనుండు విషము ఫణికిని... వెలయంగా తోకనుండు వృశ్చికమునకున్‌' అంటూ వర్ణించాడు బద్దెన కవి. 'ఖలునకు నిలువెల్లా విషం... భద్రంసుమా' అని ఏనాడో హెచ్చరించాడు. ఆ పద్యం సంగతి తెలియని ఒక లేతతేలుబాల్యచాపల్యం కొద్దీ ఖలుణ్ని కుట్టేసి, తన ప్రాణంమీదకు తెచ్చుకున్న వైనం వివరించి నవ్వించారు ముళ్ళపూడి. నిలువెల్లా విషం నిండిన ఆడపిల్లల గురించి జానపద కథల్లో చెప్పారు. ఒక పథకం ప్రకారం పసిబిడ్డగా ఉన్నప్పుడేపాషాణం అనే ఒక
పూర్తిగా చదవండి

జెండా పండుగ

Life/telugu Carani Narayana Rao
చాలామంది దృష్టిలో ఈసారి స్వాతంత్య్ర దినం 'కలిసొచ్చింది'. ఆదివారానికి అటూ ఇటూగా పండుగలొస్తే రెండ్రోజులు వరసగా సెలవులొచ్చినట్లు అనిపిస్తుంది. నిజానికి స్వాతంత్య్ర దినం మామూలు పండుగల వంటిది కాదు. ఈ దేశంలో హిందువులకు ముసల్మానులకు క్రైస్తవులకు వేరువేరుగా పండుగలున్నాయి గాని- పంద్రాగష్టు, జనవరి ఇరవైఆరు భారతీయుల అందరి పండుగలు! అన్నింటికన్నా భిన్నంగాను, ఘనంగాను, సంబరంగాను జరుపుకోవాల్సినవి. బుల్లి బుల్లి
పూర్తిగా చదవండి

ఒక్క నిమిషం…

Life/telugu Carani Narayana Rao
'రెండు నిమిషాల్లో తయారై వచ్చేస్తాను' అని చెప్పి గదిలోకి దూరిన భార్యకోసం అరగంట నుంచి ఎదురుచూస్తున్నాడు పతిదేవుడు. 'ఇరవై నిమిషాలు ఆలస్యంగా నడుచుచున్నది' అని ప్రకటించిన రైలుకోసం గంటకు పైగా కాచుకుని ఉన్నారు ప్రయాణికులు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో నిమిషం నిడివి మారుతూ ఉంటుంది. సమయానికి ప్రత్యేకంగా కొలత అంటూ ఉండదు. గంటలో అరవయ్యో భాగం నిమిషమని మన లెక్క. నిమిషంలో అరవయ్యో భాగం సెకండు అంటాం.మన పెద్దలైతే ఇలాంటి
పూర్తిగా చదవండి

ధీమంతులు

Life/telugu, Religion/telugu Carani Narayana Rao
కమ్మని కలలొచ్చే వేళ మేలుకోకు... అని బుజ్జగిస్తుంది కవిత్వం. కాలం కలిసొచ్చేవేళ నిదురపోకు... అని హెచ్చరిస్తుంది జీవితం. ఆ రెండింటి మధ్యగల వైరుధ్యాన్ని పరిష్కరించలేక సగటు మనిషి నిత్యం సతమతమవుతూ ఉంటాడు. మనసుకూ బుద్ధికీ మధ్యా మనిషికి ఇదే బాపతు ఊగిసలాట. మనసు నిద్రనూ, బుద్ధి మెలకువనూ సమర్థిస్తాయి. కంటికి నచ్చిందల్లా కావాలంటుంది మనసు. నిజంగా దాంతో అవసరం ఉందో లేదో ముందు తేల్చుకొమ్మంటుంది బుద్ధి. దేనిమాట
పూర్తిగా చదవండి

అమ్మకానికి కన్నీరు

Life/telugu Carani Narayana Rao
పసిపిల్లలకు కల్లాకపటం తెలియవు. కల్ల అంటే మాటలో దాగిన అబద్ధం. కపటం అంటే మనసులో దాగిన అబద్ధం. కల్లబొల్లి ఏడుపులు మాత్రం పిల్లలకు బాగా తెలుసు. అమ్మ కావాలనో, బొమ్మ కావాలనో అనిపించినప్పుడు పిల్లలు దొంగ ఏడుపులు ఏడుస్తారు. పెద్దగొంతుతో ఏడుస్తారు. అప్పుడు పిల్లల నోటినుంచి శబ్దం వస్తుందిగాని, కంటివెంట నీరుమాత్రం రాదు. అమ్మ పరుగునవచ్చి ఎత్తుకోగానే, మీటనొక్కినట్లు ఏడుపు ఠక్కున ఆగిపోతుంది. ఏదైనా
పూర్తిగా చదవండి
Entries RSS Comments RSS